شعرهایی از :

بیژن الهی

منبع :
جزوه ي شعر طرفه / آذر 45
شماره ي 9 / صفحات 38 تا 43
ضميمه ي مجله ي نگين – شماره ي 19

تراخم

                                                                                                                             براي خودم و مسعود



‫1



‫- ‹‹ ﭼﻪﺑﻮد ﺗﺮاﺧﻢ ﺟﺰ دﻟﻮﻫﺎي آﺑﻲ در ﭼﺸﻢ وﻧﻮس؟ ››




‫2



‫- ‹‹ ﭼﻴﺴﺖﺟﺰ دو ﭘﺴﺘﺎن وﻧﻮس ، دو ﺳﻮرﺗﻤﻪ ﻛﻪ ﺳﻴﺼﺪ ﮔﺮگ ﺑﺮ ﺑﺮف ﻣﻲﻛﺸﻨﺪ ؟





‫3



‫ﻣﺮﻣﺮ روﺣﻲ، ﺑﻪ زﻳﺮِ ﻧﻮراﻓﻜﻦ، ﭼﻪ زﻣﺎن را ﺧﻠﻮت ﻛﺮدهﺳﺖ! زﻣﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺮد ﺗﺎ

‫ [ ﻓﺮﺻﺖ، ﺟﺎوداﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﺗﺎ ﻏﺮوب ﻛﻪ ﺳﺎﻋﺖﻣﻦ، ﻋﻤﺮِ ﻳﻚ ﻛﻼغ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ،

‫ [اﻧﺘﻈﺎر، ﺳﻨﺖ ﺑﺎﺷﺪ؟ و ﺗﺎ ﺧﻮرﺷﻴﺪ، آﺗﺶ ﻛﻮﻫﻨﻮردان ﺑﺎﺷﺪ؟

‫ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي روﻓﺘﻦ. و ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي ﻣﺮگ؛

‫ﻛﻪ زﻳﺮِ ﺑﻤﺒﺎران، ﺑﺎﻳﺪ دﺳﺘﻬﺎي ﻗﻄﺒﻲي ﺧﻮد را ﭘﻴﺶِ رﺧﺴﺎر وﻧﻮس ﺟﻔﺖ ﻛﻨﻴﻢ، ﺗﺎ ﻗﻨﻮت ﻛﻨﺪ

‫اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪي ﺑﻲدﺳﺖ .

‫و ﻗﻀﺎي ﻧﻤﺎزِ ﺗﻤﺎمِ ﺑﺸﺮﻳﺖ ﺑﺨﻮاﻧﻴﻢ .

‫ﺷﺐ ﺷﺮﻗﻲ، ﺑﻪ ﻋﻠﺘﻲ ﺟﻤﻴﻞﺗﺮ از ﻧﻔﺖ و ﻛﺎﻫﻨﺎن ﻣﻲﺳﻮزد

‫ﭼﻪ ﻛﻪ ﭼﺸﻢِ ﺑﻮدا، اﺧﮕﺮيﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﻨﻴﻖ ﭘﺮﺗﺎب ﻣﻲﻛﻨﺪ

‫ﺑﺮ دژي ﭼﻴﻨﻲ.

‫ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي روﻓﺘﻦ – اي ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ! – و ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي ﻣﺮگ. ﺑﮕﺬار دﺷﺖ ﺑﺎﺷﺪ و دﺷﺖ،

[ ﺑﮕﺬار ﻛﻪ ﻧﺰدﻳﻚ‪ ﻣﺎه، ﻳﻚ ﺗﻨﻔﺲ ﭼﻮﭘﺎﻧﻲ، ﻫﻤﻴﺸﻪ درد ﻛﻨﺪ، و ﻣﻦ در ﻫﺮ ﺷﺎﻫﺮﮔﻢ

[ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﺎﺷﻢ.

‫ﻣﻦ ﻛﻪ در ﺑﻪ در، از ﺗﻤﺎم ﻣﻠﻮديﻫﺎي ﻗﻠﺒﻢ ﺧﻮن ﻣﻲرﻳﺨﺖ.

‫ﻣﻦ ﻛﻪ زﻳﺮ ﻛﻼﻫﻢ، ﻧﺠﻮمِ ﺧﻮد را دﻳﻮاﻧﻪوار زﺧﻢ زدم. ﻛﻼﻫﻢ از ﻛﺸﻒ – ﻛﺸﻒ‪ ﺧﻄﺮﻧﺎك –

[ ﭘﺮ ﺑﻮد و از ﺳﮕﺎن ﻓﻘﻴﺪ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻲآزردﻧﺪ

‫وﻓﺎ، ﻣﻌﻄﺮ و ﻏﺮﺑﺖزده، ﻣﻲﭼﺮﺧﻴﺪ.

‫و ﺗﺎج ﭼﻨﺎن ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ از دو ﻣﻨﺨﺮ ﺗﻮ، ﻣﺮﻛﺐ ﺗﻠﺦ ﺷﻤﺸﺎد روان ﻣﻲﺷﺪ.

‫ﺗﺎﻟﻴﻒ ﻛﻦ – اي ﻋﺰﻳﺰ ﻣﻦ! – ﭘﻠﻚ را، ﻋﺸﻖ را، ﺗﺮاﺧﻢ را،

‫ﻛﻪ آﺗﺶﻛﻮﻫﻨﻮردان، در ﺗﻪ روﺣﺖ ﺑﺮق ﻣﻲزﻧﺪ . ››

‫

- ‹‹ آري ،




‫4



‫دﻟﻮي ﻛﻪ از ﺗﻪ زﺧﻢ ﺑﺎﻻ ﻣﻲآﻣﺪ ، ﺗﻤﺪن ﻣﺎ ﺑﻮد.

‫در ﺣﺪﻗﻪ ، ﭼﺎي ﺳﺒﺰ ﻣﻲﻧﻮﺷﻴﺪﻳﻢ و ﻋﻘﺎب، در ﻏﻢ ﺑﻲﻓﺮزﻧﺪي ، ﺷﻨﻞﻫﺎﻣﺎن را ﭘﺮورش

‫[ ﻣﻲداد.

‫دﻳﮕﺮ ﺑﺮف ﻣﻲﺑﺎرﻳﺪ. ﻗﺮآن و ﺑﻠﻮط در ﺑﺸﻘﺎﺑﻬﺎي زﻣﻴﻦ دود ﻣﻲﻛﺮد.

‫ﻓﻘﺮ آﻫﺴﺘﻪ از ﻗﻠﺐِ ﻣﺎ دو ﻣﻲﺗﺮاوﻳﺪ ، ﺗﺎ ﺳﻜﻮت را ﺳﺎﻛﺖﺗﺮ ﻛﻨﺪ ، آﻣﺎده ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در آن

‫[ ﮔﻴﺘﺎر، ﺷﻬﻴﺪاﻧﻪ ﻋﻄﺮ ﺷﻮد.

‫و در ﺗﻤﺎمِ دوراﻧﻬﺎ ، ﺗﻤﺎمِ دوراﻧﻬﺎ ، ﺧﺪاي ﻣﻦ ! ﻇﺮاﻓﺖ‪ ﺧﺴﺘﻪي ﻣﺎﻃﻠﻮع ﻛﺮد.

‫ﺑﺮف اﻳﺴﺘﺎد و ﻣﺎﻧﺪ . از ﻛﻒ دﺳﺘﻢ ، ﮔﺮدنِ ﻏﺰال – ﺳﺨﺖﺗﺮ از ﻗﺴﻢ – ﺗﺎ ﻣﺮگ

[ زﺑﺎﻧﻪ ﻛﺸﻴﺪ.

‫ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚﺑﺮگ – ﺑﺮﮔﻲ ﺧﺸﻚ – ﺑﺮ ﻛﻬﻨﻪﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎد ، رﺳﻴﺪ . ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺑﺮگ : ﺑﺮگ‪ ﺳﺎﺗﺮِ

[ ﻋﻮرت‪ آدم .

‫آﻧﮕﺎه، اﺳﻢ ﻋﻈﻴﻢ ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﻟﮕﺪ ، زﻳﺮ ﺳﻎﱢ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺗﻮ ﻃﻨﻴﻦ اﻓﻜﻨﺪ.

‫ اي اﻧﻴﺲ !






‫5



‫ﺳﭙﻴﺪه . . . آنﺟﺎ ﻛﻪ در ﻧﮕﻴﻦ اﻧﮕﺸﺘﺮ ﻣﻦ ، ﻧﮋاد‪ ﻳﻚ ﮔﺮگ ﺑﻴﻬﻮش ﻣﻲﺷﻮد ،

‫ﻓﺮاق ، ﻟﻬﺠﻪاي ﺻﺤﺮاﻳﻲﺳﺖ .

‫ﺑﺎران، زﻳﺮِ ﻫﻮس آﺑﻲ ، زﻳﺮِ ﻫﻲﻫﻲي ﭼﻮﭘﺎﻧﺎن ﻣﻲﺟﻮﺷﺪ و اﻳﻦ ﭼﻮﭘﺎن، ﻛﻪ ﺑﺮ ﺑﺪﻧﺶ ،

‫[ ﺑﺮﻫﻨﮕﻲ رﺳﻮب ﻛﺮده اﺳﺖ، دﻧﺒﺎلِ ﺧﻮاب ، دﻧﺒﺎل ﻣﻬﺮه ي اﻓﻌﻲ، دﻧﺒﺎل ﭼﻮﺑﺪﺳﺘﻲي

‫[ ﺧﻮد ﻣﻲﮔﺮدد. . .





‫اﻳﻨﻚ ﺧﻨﻜﺎي ﻗﻨﺎت اﺳﺖ و ﻋﻤﺮ ! از آن ﭘﻴﺶ ﻛﻪ اﻧﺪوه ﺑﺎ ﺷﺒﺪري ﭼﻬﺎرﭘﺮ

‫[ در وﺳﻌﺖ وﺣﺸﻲ ﺑﻪ ﭘﺮواز در آﻳﺪ ، آﺧﺮﻳﻦ ﻧﻔﺴﺖ ، روح ﻛﻨﺪوﻫﺎي ﻣﺤﺎل را ﻣﻲآﻣﺮزد .

‫ﭘﻠﻚ ﺑﺮﻫﻢﺑﮕﺬار – آري – ﻛﻪ دﻧﻴﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﺎمِ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺧﻮد ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻮاز دﻟﺘﻨﮕﻲ رود .

‫ﺑﻪ آنسوي ﻛﻪ درﻳﺎﭼﻪي ﺷﻴﺮ، راه ﺑﺮﮔﺸﺘﻦِ ﻣﺎ را ﺑﻪ ﻛﻮدﻛﻲ ﺑﺴﺘﻪﺳﺖ،

‫ﺑﻪ آنسوي ﻛﻪ ﻓﺠﺮ، ﺳﻔﻴﺪ و ﺻﺨﺮه ﺳﻔﻴﺪ اﺳﺖ ،

‫در ﺳﻜﻮت، ﻳﺎ در دروازده ﻏﺮشِ ﺗﻮپ ، ﺑﻌﺪ از اﻧﺘﺤﺎر ﺗﻤﺎم ﺳﻴﺮنﻫﺎ*››



6





‫- ‹‹ ﻣﻦﭘﻠﻚ ﺑﺴﺘﻪام ، و دﺳﺖ ﻗﻄﻊ ﺷﺪه – دﺳﺖ وﻧﻮس – ﺳﻜﻮت ﻋﺼﺮ ﻃﻼ را ﻣﻲدوﺷﺪ .

‫[ در ﺳﻜﻮت، ﺷﻴﺮ ﮔﺮم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺷﻴﺮ ﮔﺮم. ﮔﺮم ! اﻣﺎ ﺗﺐ، ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻋﺎﻣﻴﺎﻧﻪ

‫[ ﻧﺪارد ، و داﻧﺶ ﺧﻮد را ﺑﻪ رﻗﺺ ﻣﻲﺧﻮاﻧﺪ . ﭘﺲ ﺑﻪ ﻫﻴﭽﻜﺲ ﻧﮕﻮ اﻧﺰوا ،

[ﺗﻮﺣﻴﺪ ﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ . ﻫﻴﭽﻜﺲ ﮔﻮش ﻧﭽﺴﺒﺎﻧﺪﺑﺮ زﻏﺎل، ﺗﺎ ﺻﺪاي ﺑﺎﻟﻬﺎي ﺗﺒﻌﻴﺪ و

[ﻋﻄﺴﻪ ﻛﻪ از ﻧﻜﻬﺖ ﮔﻠﻬﺎي ﺳﺮخ ﻋﺎرض ﻣﻲﮔﺸﺖ، ﺗﺎ ﻗﺪم ﻣﺘﻴﻦ آﺗﺶ را ﺑﺸﻨﻮد .

‫ﻣﻦ ﭘﻠﻚﺑﺴﺘﻪام. ﻣﻦ در ﺷﺎﺧﻚ ﻣﻐﻠﻮب ﻳﻚ ﺣﺸﺮه، ﺣﺲ ﻣﻲﺷﻮم. ﻏﺮﺑﺖ ﻣﻦ ﻛﺎﻓﻲﺳﺖ

[ ﺗﺎ ﻛﻠﻴﺪ ﻗﺼﺮ را ﺑﻪ آواز وادارد. ﺟﻤﺎل ﺳﺮد ﮔﻢﺷﺪهام را در آﻏﻮش ﻣﻲﻛﺸﻢ ،

[و رﮔﻬﺎي ﺳﺨﺖﺗﺮﻳﻦ ﺟﻮاﻧﻲي ﺗﻮ ﺗﺸﻨﮕﻲام را ﺷﻴﺎر ﻣﻲزﻧﺪ. ﻣﻦ آﻣﺎدهام،

[ ﺧﺪاي ﻣﻦ، آﻣﺎده ام ! و ﺑﺎران آﻣﺪهﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺳﻄﻮر ﺷﺮق ﺑﻜﻮﺑﺪ. ﺗﺮاﺧﻢ اﺳﺖ

[اﻳﻦ ﻛﻪ ﻛﻬﻨﮕﻲي ﺷﻔﺎﺑﺨﺶ ﻓﻴﺮوزه را – ﻋﺎري از ﺗﻤﻠﻚ ﺷﺮق در ﺣﺪﻗﻪ ﺑﻪ ارث

[ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ. از ﭘﺸﺖ ﻛﻠﻮخ ﻧﻤﻚ، زﻧﮓ ﺻﺪ ﺷﺘﺮﻧﺰدﻳﻚ ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﻦ آﻣﺎده ام!

[ ﭼﻮن دار، ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺎش، ﺷﻌﺮ ﻣﻦ ! ››






‫7



‫- ‹‹ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﺑﻲﺗﺎب ﻣﻲرود .

‫ﺳﻔﺮ، در ﺣﻮﺻﻠﻪ ، در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي ﻣﻦ اﺳﺖ، ﻣﺮا ﺑﻴﻦ دو روزِ ﺧﻨﻚ، ﺗﺎب ﻣﻲدﻫﺪ.

‫ﻣﻦ ﻧﺸﺴﺘﻪﺑﻮدم . ﻧﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ، در دﺳﺘﻤﺎل ﺑﻮد.

‫ﺑﺎ ﺗﺴﻠﻲي ﺗﻮ، ﺧﻄﻮط ﺑﺪﻧﻬﺎي ﮔﻮرﺧﺮان، از ﻫﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻲﮔﺮﻓﺖ .

‫و اﺳﺒﻲﻧﻔﺲزﻧﺎن از روي دردم ﮔﺬﺷﺖ ﻛﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﺑﻮد !

‫ﺗﻮ ﺑﺨﻮاه ! ﺑﺨﻮاه ! ﻛﻪ ﮔﻠﻴﻤﻢ زﻳﺮ آﺳﻤﺎنﻫﺎ، ﻏﻢ ﺑﺨﺸﺎﻳﺶ ﺑﺎﺷﺪ.

‫ﭼﺎهﻛَﻦﺳﻘﻮط ﻣﻲﻛﻨﺪ ، اﻓﻖ را ﻣﻴﺎن دو ﻟﺐ ، ﺑﻪ اﻋﻤﺎق ﻣﻲﺑﺮد.

‫ﺑﺮ ﻣﺰار ﻛﻮﻟﻲ ، ﻛﺒﺮﻳﺖ ﺑﻜﺶ ! ﻛﻪ اﻓﺴﺎﻧﻪ ، ﺗﻮ را ﺑﻪ ﺑﻮﺳﻪ ، ﻛﺒﻮد ﻣﻲﻛﻨﺪ .

‫ﻣﻦ از ﭘﺎﺷﻨﻪﻫﺎي ﻛﻒآﻟﻮد ﭘﺎ ، اﺳﺎﻃﻴﺮ را ﺷﻨﺎﺧﺘﻪام

‫ﺳﺮآﺳﻴﻤﻪﻣﻲرﺳﻨﺪ، ﺑﺎدﺑﺎﻧﻬﺎي ﭼﺎه را ﺑﺮ ﺟﻨﺎزه ﻣﻲﻛﺸﻨﺪ .

‫ﺑﺎدﻫﺎ

‫ﭘﻨﺒﻪزارﻫﺎ.

‫اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪي ﺑﻲدﺳﺖ . . . ››





‫8



‫- ‹‹ ﻣﮕﺮ او ﻣﺮدهﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﺮﻫﺎ ﺑﻪ اﺗﺎق آﻣﺪه اﻧﺪ، ﺗﺎ ﺳﻘﻒ را

‫ ﺑﺎﻻﺗﺮﺑﺮﻧﺪ ؟ ››






‫9



‫- ‹‹ آري، او ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﻔﺲ، ﺗﻤﺎمِ آﺳﻤﺎن را در ﺳﻴﻨﻪي ﺧﻮد ﺣﺒﺲ ﻛﺮدهﺳﺖ ! ››







‫10



‫- ‹‹ اﻳﻨﻚﺗﺮاﺧﻢ ، وﺟﺪان درﻳﺎﺳﺖ.

‫ﺗﻮ ﺑﺮ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻣﻲﺧﺰي و ﺑﺎ زﺑﺎن ﺧﻮد، آﺧﺮﻳﻦ ﺷﻌﻠﻪ را ﻣﻲروﺑﻲ .

‫اﮔﺮ ﺟﻼد ﺑﻴﺎﻳﺪ ، ﺗﻴﻐﻪي ﺗﺒﺮ ، اﺻﺎﻟﺖ‪ ﻣﺎ را ﻟﻪﻟﻪﻣﻲزﻧﺪ

‫و رازِ ﺑﻬﺸﺖ ، ﻧﻴﻤﻲ از درد را ﺑﻪ ﺧﺪا ﻣﻲﺳﭙﺮد !

‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻋﺎي ﺧﺸﻢ ، ﺗﻮﻓﺎن و ﺧﻮاب در ﺗﻪ ﮔﻬﻮاره ﻣﻮج زﻧﺪ .

‫ﻣﺮﻛﺐ ﻛﺎﺗﺒﺎن ﺑﺮﻫﻨﻪ ، از ﻓﻘﺮ ﺑﺘﺮاود ،

‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪﺻﻔﻴﺮي ، ﻓﻀﺎ ﻣﻌﻠﻖ ﮔﺮدد ،

‫ ﭼﻪ ﻛﻪ او آﻣﺪه اﺳﺖ ! او آﻣﺪه اﺳﺖ !

‫ ﺳﻴﻠﻲي او ﻓﺎﻧﻮسﺳﺖ ﺑﺮ ﭼﻬﺮِ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺷﺒﮕﺮد !

‫در ﻃﻮل ﮔﻠﻮ، ﻗﺪرت و ﻣﻌﺮاﺟﻲ ﺧﻴﺲ از ﻋﺮق اﺳﺐ و ﻧﺒﻲ، ﺑﺰرگ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ .

‫ﻣﻦ ﺗﻚﻟﻮي ﺳﺮخ را ، ﻣﻴﺎنِ دو ﺧﻮرﺷﻴﺪ ، ﺑﺮ ﻣﻴﺰ ﻣﻲﻛﻮﺑﻢ .

‫و دﺳﺘﻲﻣﻌﻄﺮ از ﻛﺸﻒ، ﺧﻮن ﻣﺮا ﻣﻲرﻳﺰد، آﻫﺴﺘﻪ در ﻓﻀﺎ دور ﻣﻲﺷﻮد ، و ﺳﻮت ﻗﻄﺎر

[ را در آﺳﻤﺎن ﻣﺰارع ﻗﻄﻊ ﻣﻲﻛﻨﺪ .

‫اﻳﻨﻚ از ﻓﺮط ﻏﺮوب، زﻣﺎن، ﺷﺎﻫﺎﻧﻪ ﻣﻲاﻳﺴﺘﺪ .

‫ﻣﻦ ﻛﺠﺎﻫﺴﺘﻢ ؟ در ﻣﻘﺎﺑﻞ درﻳﺎ ؟ آري .

‫ ﭘﺮواز ﻛﺮور ﻛﺮور ﭘﺮﻧﺪه از ﻛﻒ دﺳﺘﺎﻧﻢ ، اﻳﻦ ﺧﺮاج ﻣﻦ اﺳﺖ !

‫و ﭼﺸﻤﻲﺑﻪ ﻟﻄﺎﻓﺖ ﻓﻘﺮ، از ﻳﺎد ﻣﻲرود . . . ››



..............................................

‫* ‪ – Sirenes - ﺳﻴﺮنﻫﺎ ، ﭘﺮﻳﺎن درﻳﺎﻳﻲ . از ﻛﻤﺮ ﺑﻪﺑﺎﻻ ، ﭘﻴﻜﺮ زن ، و از ﻛﻤﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﺎﻫﻲ. ﺳﻴﺮنﻫـﺎ – ﺑـﻪ ﻧﻘـﻞ از ﻗـﺪﻳﻤﻲﺗـﺮﻳﻦ ‫اﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎ – در ﻳﻜﻲ از ﺟﺰاﻳﺮ ﻣﺪﻳﺘﺮاﻧﻪﻣﻘﺎم داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻪ آواز ﻫﻮﺷﺮﺑﺎي ﺧﻮد ﻫﻤﻪي درﻳﺎﻧﻮرداﻧﻲ را ﻛﻪ از آن ﺣﺪود ﻣﻲﮔﺬﺷﺘﻨﺪ، ﻣﻲﻓﺮﻳﻔﺘﻨـﺪ و‫ ﺑﻪﺳﻮي ﺧﻮد ﻣﻲﻛﺸﻴﺪﻧﺪ.